Odrobina historii

HISTORIA OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W ŁODZI...

...sięga drugiej połowy XIXw.
Wraz z lawinowym przyrostem ludności w latach 1820 -1914 związanym z rozwojem rzemiosła a później przemysłu, sytuacja sanitarna i zdrowotna w Łodzi pogarszała się.
Do rzek, które wcześniej stanowiły źródło wody, trafiała całość ścieków przemysłowych i bytowych z miasta.

Już w 1876r. architekt Hilary Majewski apelował do władz miasta o budowę wodociągów i kanalizacji miejskich. Ówczesny Prezydent Maurycy Taubworcel bagatelizował tą inicjatywę.
W 1885r. wstępny projekt koncepcji budowy wodociągu dla Łodzi przedstawili inżynierowie Słowikowski i Bronikowski. Prezydent Władysław Pieńkowski, po odmowie współfinansowania przedsięwzięcia przez przemysłowców, nie podjął decyzji o jego realizacji ze środków własnych miasta.

Narastające naciski ludności, lekarzy i społeczników wymogły na Prezydencie Pieńkowskim ustępstwa. W 1901r. zlecił znanemu inżynierowi Williamowi Heerlein’owi Lindley’owi opracowanie wstępnego projektu wodociągów i kanalizacji dla Łodzi.
Po ośmiu latach badań brytyjski inżynier złożył projekt i kosztorys robót. Tym razem zawiodły finanse, a właściwie sposób ich wydatkowania przez Prezydenta miasta.
Kosztem realizacji niezbędnych dla Łodzi przedsięwzięć, tworzył rezerwy finansowe, które przekazywał władzom carskim.

Miasto tonęło w ściekach a projekt i kosztorys trafiły na półkę w magistracie.

Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918r. nie od razu zmieniło sytuację sanitarną i zdrowotną w Łodzi.

Dopiero po 6 latach, w 1923r. ówczesny Prezydent Miasta Łodzi Marian Cynarski za swój główny cel przyjął budowę kanalizacji i wodociągów.
Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 24 września 1924r. zdecydowano o ich budowie.
2 października 1924r. utworzono Wydział Kanalizacji i Wodociągów Miasta Łodzi. Na jego czele stanął współpracownik Lindley’a inżynier Stefan Skrzywan.

1.Stacja Oczyszczania Ścieków (SOS)

Niezwykłemu zaangażowaniu oraz zapałowi jednego człowieka inżyniera Stefana Skrzywana Łódź zawdzięcza realizację projektu zaopatrzenia miasta w wodę oraz odprowadzania ścieków W. H. Lindley’a.
Układ topograficzny Łodzi stwarzał możliwość grawitacyjnego odprowadzania ścieków
do oczyszczalni, którą angielski inżynier zaplanował w rejonie Lublinka, w pobliżu rzeki Ner. Wykorzystanie możliwości topograficznych miasta polegało na uwzględnieniu faktu, że teren opada od strony północno-wschodnich wzgórz ku południowo – zachodniej dolinie rzeki. Różnica terenu wynosi 100m.
W 1927 r. rozpoczęto budowę części mechanicznego oczyszczania ścieków. Pierwsze ścieki do oczyszczalni popłynęły 18 grudnia 1930r.

Zgodnie z projektem stacja oczyszczania ścieków miała składać się z części mechanicznej i biologicznej oczyszczania ścieków, a została wyposażona jedynie w piaskowniki i w sita taśmowe Geiger’a. Zatrzymywała najgrubsze zawiesiny znajdujące się w ściekach. Kryzys lat 30stych XX wieku a potem wybuch II Wojny Światowej uniemożliwiły wybudowanie części biologicznego oczyszczania ścieków.

Stacja Oczyszczania Ścieków była eksploatowana do 1994r.

Po zakończeniu II Wojny Światowej stacja oczyszczania ścieków na Lublinku dosyć szybko przestała spełniać wymagania dotyczące zanieczyszczeń. Silnie stężone ścieki z przemysłowej aglomeracji łódzkiej miały znaczny udział w gwałtownym pogarszaniu się stanu czystości rzeki Ner, jak również rzeki Warty. Decyzję o potrzebie zaprojektowania nowej oczyszczalni podjęto w połowie lat 50 poprzedniego stulecia. Zaowocowało to powołaniem w 1955r. pracowni oczyszczania ścieków, działającej w strukturze organizacyjnej Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w Łodzi.
Prace projektowe: „Studia do projektu generalnego oczyszczalni ścieków w Łodzi. Alternatywa I i II. BPBK, Łódź, 1956-1961” rozpoczęto w 1956 r. i trwały do 1961 r.

W ramach tego opracowania wykonano tzw.: „Analizę Gospodarki Wodno – Ściekowej Łódzkiego Okręgu Przemysłowego”, w której przeanalizowano dwa warianty systemu kanalizacji całej aglomeracji:
- alternatywa I – dotyczyła indywidualnych oczyszczalni dla każdego z miast aglomeracji oddzielnie,
- alternatywa II – dotyczyła grupowej oczyszczalni ścieków dla całej aglomeracji.
Założenia techniczno-ekonomiczne zakończono w dniu 15 grudnia 1972 r., ale zatwierdzono je dopiero Decyzją Nr 138/74 prezydenta Miasta Łodzi w dniu 23 października 1974 r. Przedmiotowa decyzja była jednym z najważniejszych dokumentów w początkowym okresie procesu inwestycyjnego, stanowiącym podwaliny pod przyszłą budowę oczyszczalni ścieków.

2.Grupowa Oczyszczalnia Ścieków Łódzkiej Aglomeracji Miejskiej (GOŚ ŁAM)

23 października 1974 r. formalnie rozpoczęła się budowa Grupowej Oczyszczalni Ścieków Łódzkiej Aglomeracji Miejskiej, która miała przejąć zadania oczyszczalni mechanicznej na Lublinku. Budowę rozpoczęto w 1975 r. (zgodnie z decyzją nr 138/74 termin rozpoczęcia budowy ustalono na listopad 1974 r.).

Budowa została podzielona na zadania:

W 1990 r zostało zakończone zadanie 1 obejmujące budowę kolektora Polesie 15, Hali Krat i Piaskowników oraz kanału ominięcia, czyli fazy mechanicznego oczyszczania ścieków. Powstały również budynki, które obecnie stanowią siedzibę władz Spółki.
Pod koniec 1994r., po wybudowaniu kolektora VII łączącego GOŚ z oczyszczalnią na Lublinku nastąpiło przełączenie ścieków, a stara oczyszczalnia na Lublinku została całkowicie wyłączona z eksploatacji.

Zadanie 2 to wykonanie przede wszystkim I ciągu biologicznego oczyszczania ścieków złożonego z dwóch linii. Od 1997r część ścieków jest już oczyszczana biologicznie. W tym okresie przepustowość części biologicznej oczyszczalni wynosi ok. 100 000m3/dobę. Powstają tak charakterystyczne dla oczyszczalni obiekty jak Zamknięte Komory Fermentacyjne w skrócie zwane ZKF-ami. Te 30 metrowe zbiorniki pomalowane w biało niebieskie. W nich następuje fermentacja osadu, czyli substancji, która powstaje w procesie oczyszczania ścieków. W czasie fermentacji w ZKF-ach powstaje biogaz w ilości ok. 1000 m3 na godzinę.

Zadanie 3 kończy się w 2002 roku. Do eksploatacji zostają oddane kolejne 2 ZKF –y i kolejne dwie linie biologicznego oczyszczania ścieków zwiększają możliwości oczyszczalni do 172 000.m3 ścieków/dobę.

W 2004 r powstaje bardzo cenny i ważny obiekt. Elektrociepłownia. Biogaz, który jest produktem ubocznym w procesie oczyszczania i do tej pory w okresie zimowym używany w kotłowni natomiast latem spalany był bezproduktywnie w pochodni staje się paliwem do produkcji tak zwanej energii zielonej.

Lata 2004 - 2009 to okres najbardziej intensywnej rozbudowy i modernizacji oczyszczalni. Przyczyniło się do tego przystąpienie Polski do Unii Europejskiej i wsparcie finansowe przeznaczone zwłaszcza na realizację przedsięwzięć, których celem jest ochrona środowiska naturalnego. Projekt „Oczyszczanie ścieków w Łodzi (Faza 1)” w 50% finansowany z Funduszu Spójności w drugiej połowie ze środków Miasta Łódź, obejmuje modernizację i rozbudowę oczyszczalni.
Modernizowana jest hala krat, powstają trzy nowe linie biologicznego oczyszczania ścieków, już istniejące linie są modernizowane.
Zmianie ulega technologia oczyszczania ścieków. Nowa technologia pozwala usuwać ze ścieków związki fosforu i azotu do poziomu, który nie powoduje degradacji rzeki Ner. Poziom związków biogennych jest bezpieczny dla tego naturalnego odbiornika jak i Warty oraz Bałtyku.
Do oczyszczalni wkracza monitoring. Centralna dyspozytornia wyposażona w instalacje do sterowania procesem staje się sercem oczyszczalni. Elektroniczny przepływ informacji przyspiesza podejmowanie decyzji i zwiększa bezpieczeństwo obiektu i ludzi. Umożliwia stałą kontrolę nad poprawnością procesu.

Rozwiązany zostaje problem gospodarki osadowej i skratek. W 2009r. powstała Instalacja Termicznego Przekształcania Osadu.

W Fazie II z Funduszu Spójności przeprowadzono dalszą modernizację Hali Krat obejmującą komorę wlotową, dwie linie krat, i budynek krat.

Obiektem związanym z oczyszczalnią jest uprawa wierzby energetycznej, której uprawa zajmuje ok. 65 ha. Do nawożenia uprawy stosuje się m.in. ustabilizowany osad komunalny.

W oczyszczalni procesowi oczyszczania poddawanych jest 51% wszystkich ścieków województwa łódzkiego.

Kończący się proces inwestycyjny ma ogromny wpływ na środowisko oraz na poprawę warunków pracy na oczyszczalni.